ผิงอิง 168กำลังเปิดหน้า
ชา · กาแฟ · เฉาก๊วยความใส่ใจที่แบ่งปัน
เลือกเส้นทางของคุณ

เริ่มต้นด้วยบทสนทนาที่ดี

เพิ่มเพื่อน LINE OA 095-962-0461

เจียวกู่หลานหรือ ปัญจขันธ์

Gynostemma pentaphyllum (Thunb.) Makino

ทำความรู้จักสมุนไพรเถาเลื้อยใบเล็ก ตั้งแต่ลักษณะของพืช สารที่นักวิจัยสนใจ ไปจนถึงการชงและข้อควรระวัง

เริ่มรู้จักปัญจขันธ์
ภาพประกอบใบเจียวกู่หลานและเถาเลื้อยในแสงธรรมชาติ

สองชื่อ
สมุนไพรชนิดเดียวกัน

ชื่อจีนที่คุ้นเคยคือเจียวกู่หลาน ส่วนชื่อไทยคือปัญจขันธ์

ปัญจขันธ์เป็นพืชเถาเลื้อยในวงศ์แตง (Cucurbitaceae) พบในหลายพื้นที่ของเอเชีย รวมถึงประเทศไทย ใบเป็นใบประกอบ มักมีใบย่อย 5 ใบ แต่จำนวนใบย่อยอาจต่างกันตามสายพันธุ์ จึงไม่ควรใช้จำนวนใบเพียงอย่างเดียวในการระบุชนิดพืช [1, 2]

ชื่อวิทยาศาสตร์
Gynostemma pentaphyllum
ลักษณะพืช
เถาเลื้อย ใบประกอบ ขอบใบหยัก
รูปแบบที่พบ
ใบแห้งสำหรับชงชา และสารสกัดที่ใช้ในการศึกษา

สารสำคัญที่นักวิจัยสนใจ

มีการศึกษาสารกลุ่มซาโปนินที่เรียกว่าไจพีโนไซด์ (gypenosides) รวมถึงฟลาโวนอยด์และสารฟีนอลิก งานวิเคราะห์ตัวอย่างพบว่าองค์ประกอบและปริมาณสารแตกต่างกันได้ การนับจำนวนสารจึงไม่ได้บอกว่าสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์ใดให้ผลดีกว่าอีกชนิดหนึ่ง [3]

อ่านงานวิจัย
ให้เห็นทั้งผลและข้อจำกัด

แยกการทดลองในคนออกจากการทดลองในเซลล์หรือสัตว์ และดูด้วยว่าใช้ชาใบแห้งหรือสารสกัดชนิดใด

ระดับน้ำตาลในเลือด

การทดลองในคน

การทดลองขนาดเล็กในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 24 คน เป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำตาลและ HbA1c ในกลุ่มที่ได้รับชาปัญจขันธ์เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม

ผลนี้มาจากชาที่ตรวจสอบชนิดและขนาดใช้ในงานวิจัย ไม่ใช่ผลทดสอบชาชาป่า และไม่ใช่เหตุผลให้หยุดหรือปรับยาเอง

อ่านงานวิจัย Huyen และคณะ (2010)

ความเครียดและความวิตกกังวล

การทดลองในคน · สารสกัด

มีการทดลองสุ่มแบบปกปิดสองฝ่ายในผู้ใหญ่สุขภาพดี 72 คนที่มีความเครียดเรื้อรัง โดยใช้สารสกัดจากใบเป็นเวลา 8 สัปดาห์ เพื่อประเมินความวิตกกังวล

สารสกัดในงานวิจัยต่างจากการชงชา ผลการศึกษานี้ไม่ยืนยันว่าชาทั่วไปช่วยรักษาไมเกรนหรือนอนไม่หลับ

อ่านงานวิจัย Choi และคณะ (2019)

อนุมูลอิสระและการอักเสบ

การทดลองในห้องปฏิบัติการ

งานวิเคราะห์ปัญจขันธ์ 5 ตัวอย่างศึกษาสารสกัดและการตอบสนองต่ออนุมูลอิสระ รวมถึงตัวชี้วัดการอักเสบในระบบทดลอง พบผลและองค์ประกอบสารที่แตกต่างกันระหว่างตัวอย่าง

การพบฤทธิ์ในระบบทดลองยังไม่เท่ากับการยืนยันผลรักษาการอักเสบหรือภูมิแพ้ในคน

อ่านงานวิจัย Xie และคณะ (2010)
แล้วงานวิจัยเกี่ยวกับเซลล์มะเร็งบอกอะไร?

ตัวอย่างงานวิจัยไจพีโนไซด์ศึกษาผลต่อเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวและหนูทดลอง ผลในเซลล์หรือสัตว์ไม่สามารถสรุปว่าการดื่มชาป้องกันหรือรักษามะเร็งในคนได้ ผู้ป่วยควรรับการรักษาและปรึกษาทีมแพทย์ตามปกติ

อ่านงานวิจัย Hsu และคณะ (2011)

หน้านี้สรุปข้อมูลของพืชและงานวิจัยที่ระบุไว้ ไม่ได้ใช้รับรองสรรพคุณของผลิตภัณฑ์ผิงอิง 168 การเลือกใช้เพื่อปัญหาสุขภาพควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ภาพประกอบถ้วยชาและช่วงเวลาชงชา

ชงอย่างพอดี
ตามฉลากผลิตภัณฑ์

ชาชาป่า 1 ซอง ต่อน้ำร้อน 1.5–2 ลิตร

สัดส่วนนี้มาจากข้อมูลการชงของบริษัทสำหรับชาชาป่า ไม่ใช่ขนาดใช้สมุนไพรเพื่อรักษาโรค และอาจไม่เหมาะกับผลิตภัณฑ์ชนิดอื่น

  1. อ่านฉลากก่อนชงตรวจชนิดสินค้า ส่วนประกอบ วันหมดอายุ และคำแนะนำบนบรรจุภัณฑ์
  2. ใช้น้ำและภาชนะสะอาดชงด้วยน้ำร้อนตามสัดส่วนที่ระบุ หากฉลากรุ่นที่ซื้อแตกต่าง ให้ทำตามฉลากนั้น
  3. เลือกดื่มให้เหมาะกับตัวเองไม่เพิ่มความเข้มข้นเพื่อหวังผลรักษาโรค และไม่ใช้ชาแทนน้ำดื่มทั้งหมด

ก่อนดื่ม
รู้ข้อควรระวัง

ข้อมูลความปลอดภัยยังมีข้อจำกัด โดยเฉพาะการใช้ระยะยาวและในผู้ที่มีโรคประจำตัว [4]

เด็ก ผู้ตั้งครรภ์ และผู้ให้นมบุตร

ควรหลีกเลี่ยงการใช้เอง เนื่องจากข้อมูลความปลอดภัยในกลุ่มเหล่านี้ยังไม่เพียงพอ

ผู้มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาประจำ

นำฉลากและรายชื่อยาไปปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวาน การเว้นชาห่างจากยา 1 ชั่วโมงไม่ได้รับรองว่าจะไม่มีปฏิกิริยาระหว่างกัน

ผู้ป่วยไตหรือผู้ที่ฟอกไต

ควรปรึกษาทีมรักษาเรื่องชนิดสมุนไพรและปริมาณน้ำที่ดื่ม ไม่ใช้คำแนะนำชงทั่วไปแทนข้อจำกัดเฉพาะบุคคล

เมื่อมีอาการผิดปกติ

หยุดดื่มและปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการคลื่นไส้ ถ่ายผิดปกติ หรือสงสัยว่าแพ้ผลิตภัณฑ์